English / ქართული / русский /







ჟურნალი ნომერი 1 ∘ ანა მაისურაძე

ოშკის ბიბლიის ავთენტურობის საკითხი პალეოგრაფიულ მონაცემებზე დაყრდნობით

ანა მაისურაძეთინათინ ჯიქურაშვილი კვლევა, რომელიც ამ სტატიას დაედო საფუძვლად, განხორციელდა „პალეოგრაფიისა და კოდიკოლოგიის“ სემინარებზე, რომელსაც უძღვებოდა ეკა კვირკველია. დიდ მადლობას ვუხდით მას და პროფესორ ანა ხარანაულს გაწეული დახმარებისა და საინტერესო შენიშვნებისათვის. „კურთხეულ არს მწერალი, ქებულ არს მკითხველი, მადლი მსმენელთა, ამინ“ (Ath. 1, 423r, მომგებლის
2016-03-15
ჟურნალი ნომერი 1 ∘ ლია ლონდარიძე

„ეს რა სჭირს ამ წუთისოფელს, ზაბალავი!..“ ნაჯიბ მაჰფუზის ნოველა „ზაბალავის“ ინტერპრეტაციისათვის

ეგვიპტელი მწერალი ნაჯიბ მაჰფუზი (1911-2006) ერთადერთი არაბი ნობელიანტია, რომელიც, მისი ნაწარმოებების ქართული თარგმანების რაოდენობით თუ ვიმსჯელებთ , ქართველი მკითხველისთვის ერთ-ერთი ყველაზე კარგად ნაცნობი არაბი მწერალია. იგი მიჩნეულია ერთ-ერთ წამყვან ფიგურად მეოცე საუკუნის არაბული ლიტერატურის ისტორიაში. სამწერლობო კარიერის დასაწყისში მისი ნაწარმოებები კონცენტრირებული იყო
2016-03-15
ჟურნალი ნომერი 1 ∘ მარიტა სახლთხუციშვილი

მასალები მარტყოფის ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესიის ისტორიისთვის

სოფელი მარტყოფის ცენტრში, მდინარეების ალიხევისა და ტევალის შესაყართან, დგას აგურით ნაშენი, გუმბათიანი ტაძარი (სურ. 1.), აგებული 1810-1825 წლებში რუსთავ-მარტყოფის მთავარეპისკოპოს სტეფანე ჯორჯაძის მიერ. ამ ტაძრის მშენებლობას მეტად საინტერესო ისტორია აქვს. მიუხედავად იმისა, რომ სამშენებლო წარწერა ერთადერთ აღმშენებლად და საფასის გამღებად ასახელებს სტეფანე ჯორჯაძეს, ძეგლი
2016-03-15
ჟურნალი ნომერი 1 ∘ გიორგი ლომსაძე

გიორგი მთაწმიდელის „თუენისა“ და ანტონ კათალიკოსის „სადღესასწაულოს“ მიმართების საკითხი (სექტემბრის საკითხავების მიხედვით)

  გიორგი მთაწმიდელის „თუენისა“ და ანტონ კათალიკოსის „სადღესასწაულოს“ მიმართების საკითხი (სექტემბრის საკითხავების მიხედვით) ქრისტიანობაში მნიშვნელოვანი დატვირთვა აქვს ევქარისტიის საიდუმლოს, რომელიც აღესრულება საღვთო ლიტურგიის რიტუალის მეშვეობით. ევქარისტიის, როგორც საღვთო ხორცსა და სისხლთან ზიარების დაწესება მოხდა თავად იესო ქრისტეს მიერ: "... უკუეთუ არა
2016-03-15
ჟურნალი ნომერი 1 ∘ იოანე მტბევრის

შობისადმი მიძღვნილი საგალობლების სახისმეტყველება

იოანე მტბევრის ჰიმნოგრაფიული მემკვიდრეობა მიქაელ მოდრეკილის საწელიწდო იადგარმა (S-425; 978-988 წ.წ) შემოგვინახა. მის საგალობლებში ასახული ზოგადქრისტიანული მოტივები, ჰიპოდიგმურ-პარადიგმული სახეები ემყარება ბიბლიურ და საღვთისმეტყველო ლიტერატურას. ჰიმნოგრაფის სამეტყველო ენა გამოირჩევა ამაღლებული განწყობით, რიტმულობით, ანაფორული კომპოზიციით.ჩემი სტატია შეეხება იოანე
2016-03-15
ჟურნალი ნომერი 1 ∘ თამუნა ჭიჭაღუა

ახალი წელი სამეგრელოში (ტრადიცია და თანამედროვეობა)

როგორც ცნობილია, ძველ საქართველოში, როგორც საზოგადოდ ყველგან, წინარექრისტიანულ ქვეყნებში, ახალი წლის დღესასწაული დაკავშირებული იყო მზის ღვთაებასთან. ამიტომ შესაფერი რიტუალიც იყო შემუშავებული. მხოლოდ ქრისტიანობის გავრცელებისას, წლის თავი წმიდა ბასილი დიდის ხსოვნას დაუკავშირეს. სამეგრელოში ახალ წელს რომაული სახელი – „კალანდა“ ჰქვია. ის ითვლება ადამიანის როგორიც
2016-03-15
ჟურნალი ნომერი 1 ∘ თეონა კვანჭიანი

სვანეთიდან ქვემო ქართლში მიგრირებულთა ხალხური დღესასწაულები (დმანისის ეთნოგრაფიული მასალის მიხედვით)

ტრადიციულ ქართულ ყოფაში დღემდე მრავალი ხალხური დღეობაა შემონახული. ამ მხრივ განსაკუთრებით გამორჩეულია სვანეთი, სადაც დღემდე 100-მდე ქართული ხალხური დღესასწაული და რელიგიური რიტუალი სრულდება. ხალხურ დღეობათა ნაწილი სვანეთიდან მიგრირებულებმა ახალ გარემოშიც დაამკვიდრეს, თუმცა ბარად დღეობათა კალენდარმა ცვლილებები განიცადა. როგორც ცნობილია, საქართველოს მთიანი
2016-03-15
ჟურნალი ნომერი 1 ∘ ქეთინო დობაძიშვილი

ტომაზო მინადოი და როვიგოს ორი ცნობის სანდოობის დაზუსტებისთვის

წინამდებარე სტატიაში ორი მიზანი დავისახეთ: I- რამდენად სანდოა ვენეციელი ავტორის ჯოვანი ტომაზო მინადოი და როვიგოს (1540–1615) ორი დღემდე უცნობი წყარო სიმონ I არაორდინალური დიპლომატიური ხერხისა და საბრძოლო თავგადასავლის შესახებ; II- წყაროში მოტანილ ფაქტს როდის ჰქონდა ადგილი. პირველ რიგში დავიწყებთ ტომაზო მინადოისა და ბერი ეგნატაშვილის შინაარსობრივად თითქმის იდენტური, თუმცა
2016-03-15
ჟურნალი ნომერი 1 ∘ ხატია ჭალიძე

საფრანგეთის მისიონის დაარსების მცდელობა საქართველოში (XVII საუკუნის 70–იან წლები)

სტატიის მიზანია გავარკვიოთ თუ რა მიზანი ჰქონდა საქართველოში ფრანგული მისიონის დაარსების მცდელობას და რამდენად რეალური იყო აღნიშნული გეგმის განხორციელება. ამის გარკვევაში დაგვეხმარა ის ახალი წყაროები, რომლებიც ახლახან ითარგმნა და გამოიცა ქართულ ენაზე. ისინი მეტ-ნაკლებად ასახავენ XVII საუკუნის 70-იანი წლების საქართველოში, როგორც კაპუჩინ მისიონერთა მოღვაწეობას, ასევე მათი
2016-03-15
ჟურნალი ნომერი 1 ∘ ლექსო მიქაძის

ხის ნაკეთობები ბედენის კულტურიდან

გასული საუკუნის 50-იანი წლებიდან განსაკუთრებით გაიზარდა ინტერესი ძვ.წ. III ათასწლეულში მიმდინარეპ როცესებისადმი. სწორედ ამ პერიოდიდან იწყება ბედენის პლატოსა და იორ-ალაზნის აუზში აღმოჩენილი ყორღანების საფუძველზე იდენტიფიცირებული ახალი, მანამდე უცნობი და უცხოტრადიციების მქონე კულტურის შესწავლა. პირველი, ვინც ყორღანების, როგორც ინდივიდუალური კულტურის შესწავლა დაიწყო ივ.
2016-03-15
ჟურნალი ნომერი 1 ∘ მარიამ ელოშვილი

ნეოლითური ხანის არქიტექტურის საკითხები ქვემო ქართლის ერთი ძეგლის - გადაჭრილი გორის მიხედვით

ნეოლითური ხანა საქართველოს ტერიტორიაზე მეტად მრავალფეროვნად და მრავალრიცხოვანი ძეგლების სახით არის წარმოდგენილი. დასავლეთ საქართველოსა და აღმოსავლეთ საქართველოს ამ პერიოდის ძეგლები ერთმანეთისგან არსებითად განსხვავდება. დასავლეთ საქართველოში ნეოლითი წარმოდგენილია როგორც ღია სადგომების, ასევე მღვიმეების სახით. აღმოსავლეთ საქართველოში ეს პერიოდი კარგად არის
2016-03-15
ჟურნალი ნომერი 1 ∘ მარიამ ხატიაშვილი

„ნაცნობი“ და „უცნობი“ ამერიკელი ქალები1860-1880-იანი წლების ქართულ პრესა-პერიოდიკის მიხედვით

ისტორიულითვალსაზრისით, მე-19 საუკუნეამერიკისშეერთებულშტატებშიგამოირჩევაამერიკელიქალებისათვისპოლიტიკური, ეკონომიკური, კულტურულიდასოციალურითანასწორუფლებიანობისმოსაპოვებლადწამოწყებულიიდეოლოგიურიმოძრაობებით, რომლებმაცამერიკულისაზოგადოებისძირეულიცვლილებაგამოიწვია. მიუხედავადიმისა, რომ თანასწორობა ამერიკელებისათვის ადამიანის უსაზღვრო სრულ ქმნის
2016-03-15
ჟურნალი ნომერი 1 ∘ ბექა კვაჭაძე

აღმოსავლეთსა და საქართველოში ლუდოვიკო ბოლონიელის ელჩობის ისტორიის ორი საკითხის ახლებური გააზრება

1453 წელს ბიზანტიის იმპერიამ არსებობა შეწყვიტა. მის ადგილზე ოსმალეთის იმპერიის სახით საერთაშორისო პოლიტიკურ არენაზე პირველხარისხოვანი ფაქტორი გაჩნდა. იმთავითვე აშკარა იყო, რომ ევროპის სახელმწიფოებისათვის ოსმალეთი რეალურ საფრთხეს წარმოადგენდა. დაიწყო ანტიოსმალური კოალიციების ხანა, რომლის ინიციატორად წმინდა ტახტი გამოვიდა. 1453 წლის 10 სექტემბერს კარდინალთა სპეციალურმა
2016-03-15
ჟურნალი ნომერი 1 ∘ ნათია ჯანგულაშვილი

ქრისტიანული და მითოსური ნაკდი ვაჟა-ფშაველას „უიღბლო იღბლიანში“

ვაჟა-ფშაველას პოემათა შორის ერთ-ერთი გახლავთ საზოგადოებისთვის ნაკლებად ცნობილი პოემა „უიღბლო იღბლიანი“. აღნიშნული თხზულება, რომლიც 14 თავისაგან შედგება, პირველად გაზეთ „ივერიაში“ დაბეჭდილა („ივერია“, 1902, № 87 – 91).ავტორი ნაწარმოებს ზღაპარს უწოდებს, თხრობასაც ზღაპრისთვის ნიშანდობლივი ფორმულით - „იყო და არა იყო რათი“ - იწყებს. საზოგადოდ, ის გვევლინება, ვითარცა
2016-03-15
ჟურნალი ნომერი 1 ∘ ქეთევან ციმინტია

ტრადიციული სამართლის ისტორიიდან (სამეგრელო)

ტრადიციული სამართლის ისტორიიდან (სამეგრელო) სამეგრელოში შემონახული ჩვეულებითი სამართლის ერთ-ერთი ელემენტი არის ხატზე გადაცემის წესი, რომელსაც მეგრულად ეწოდება „გინოჩამა“. იგი როგორც თავისი შინაარსით, ასევე გამოხატვის ფორმებით უძველესი სოციალური ყოფიდან მომდინარეა და ამა თუ იმ სამართლებრივი დავის დროს დამნაშავის დასჯის უზრუნველყოფის მექანიზმს წარმოადგენდა. ის
2016-03-16
ჟურნალი ნომერი 1 ∘ თინათინ ლეკიაშვილი

ქრისტიანული მოტივები ვაჟა-ფშაველას პოემაში „კაცი მართალი“

ვაჟა–ფშაველას მთელ შემოქმედებას მსჭვალავს ქრისტიანული მსოფლმხედველობა. მისი ნაწარმოებები ნათლად ასახავს პოეტის ღრმა რწმენას, რომელიც განმსაზღვრელია ვაჟას მთელიცხოვრებისა და მოღვაწეობისა. პოეტის ქრისტიანული მრწამსის შესაცნობად საინტერესოაპოემა „კაცი მართალი“, რომელიც  1915 წელს, თავისი ცხოვრების მწუხრის ჟამს დაუწერია ავტორს. ნაწარმოების მთავარი გმირი, „კაცი
2016-03-15
ჟურნალი ნომერი 1 ∘ რატი კვანტალიანი

ქალთა სახეები ძველ აღმოსავლეთში

ქალთა სახეები ძველ აღმოსავლეთში ქალი განსაკუთრებულ როლს თამაშობდა კაცობრიობის განვითარების სხვადასხვა ეტაპზე. უძველესი პერიოდიდან მოყოლებული დღემდე ეს საკითხი მწვავე და აქტუალურია. ჩვენი თანამედროვეობის ერთ-ერთი გამოწვევაა დღეს ფემინიზმი, რომელიც საზოგადოებრივ და პოლიტიკურ მოძრაობას წარმოადგენს. მისი მიზანია ქალთა უფლებების აღიარება, დაცვა და მათი გათანასწორება
2016-03-16
ჟურნალი ნომერი 1 ∘ ანი ქერაშვილი

უძველესი ქართული წარმართული კერპები

უძველესი ქართული წარმართული კერპებისაქართველოს უძველესი ისტორიიდან ბევრი რამ კვლავ ბუნდოვანი რჩება, საეჭვოა წყაროების ავთენტურობა, ჭირს ძეგლების ზუსტი დათარიღება და სადაურობის დადგენა. ჩვენი სტატია ეხება პირველ ქართულ წარმართულ ცენტრს, არმაზს. მასში განხილულია არმაზის კერპის წარმომავლობის საკითხი, თუ რა მოსაზრებები არსებობს ქართულ თუ უცხოურ სამეცნიერო
2016-03-16